april 2021

Muziek de persoonlijkheidsontwikkeling van het kind

Persoonlijkheidsontwikkeling: ‘Ontdekken wie je bent, wat vindt jij belangrijk, wat vindt jij leuk, waar liggen je voorkeuren en waarom’. Iedereen op de wereld is een uniek persoon, natuurlijk zijn wij allemaal mensen, maar toch hebben wij allemaal een persoonlijke ‘handtekening’ die ons maakt wie wij zijn. Dit heeft te maken met de keuzes die je maakt in het leven en welke weg jij in slaat. Voor veel mensen kan muziek hierin een weg zijn om te ontdekken wie zij zijn. Het luisteren naar teksten, het kunnen herkennen van situaties die je hebt meegemaakt en hier vervolgens een bepaald gevoel aan geven. Kies jij ervoor om een gevangenen van je verleden te zijn of zoek je juist muziek op die jou uit het verleden kan halen, zodat jij de weg naar de toekomst in kunt slaan?

Als jong kind maken wij al kennis met muziek. In eerste instantie alleen door te luisteren en klanken in ons op te nemen, daarna wanneer wij leren praten gaan wij meezingen en op nog iets latere leeftijd leren wij dat woorden betekenis hebben en dat wij dit kunnen koppelen aan gevoelens die wij het het dagelijks leven tegen kunnen komen. Je gaat je herkennen in bepaalde teksten, maakt de teksten je eigen en je kunt je hiermee identificeren. Als jong kind is het van belang om jezelf te kunnen zijn, dat geeft ruimte om je daadwerkelijk te ontwikkelen naar je eigen persoonlijkheid met je eigen normen, waarden en overtuigingen. Door op jonge leeftijd al bezig te zijn met muziek leer je ontdekken wat je leuk vind, waar je goed in bent en waar je nog wilt leren. Dit kan zijn dansen, zingen of een instrument bespelen. Het kan ook zijn dat je interesse hebt in het (leren) schrijven van liedjes. Het kan ook zo zijn dat je jezelf herkent in teksten en hier de kracht uit haalt om door te gaan en een toekomst op te bouwen.

Welk effect muziek heeft op de persoonlijkheidsontwikkeling is voor ieder kind en iedere volwassenen anders, omdat wij allemaal een eigen manier hebben van het interpreteren van woorden, teksten, klanken en muziek in het algemeen.

Ga opzoek naar wat bij jou past en neem je kind(eren) hierin mee. Laat hen kennismaken met muziek en de rest gaat eigenlijk vanzelf.

Hoe laat jij je kinderen kennismaken met muziek? En welke keuze(s) hebben zij vervolgens gemaakt hierin?

Liefs,

Priscilla

Muziek en de sociale ontwikkeling van het kind

Laten wij beginnen bij wat de sociale ontwikkeling van het kind inhoud precies betekent. Dit is niet meer dan: contacten leggen met anderen, samenspelen en samen dingen ondernemen. Nu je dit weet kun je je wellicht ook voorstellen dat muziek hier een rol bij kan spelen. Muziek kan ervoor zorgen dat een kind zich openstelt naar anderen. Door te dansen, door te zingen, door een ander na te doen en vooral door het samen met een ander te doen. Door het uitkiezen van liedjes waarbij de kinderen ook een handeling moeten verrichten, samen of in een groepje, kun je de sociale ontwikkeling stimuleren. Denk aan liedjes als: ‘We maken een kringetje… of ‘Er zat een klein kaboutertje’. Dit zijn liedjes waar kinderen mee kunnen zingen, maar ook iemands hand moeten pakken bijvoorbeeld omdat dit in het liedje wordt gezegd.

Het mooie aan muziek inzetten om de sociale ontwikkeling te stimuleren vind ik dat je ieder kind een kans geeft om in contact te komen met een ander. Een kind dat altijd op de voorgrond staat krijgt de mogelijkheid om een stap terug te doen. Terwijl een kind dat altijd op de achtergrond is, nu de kans krijgt om naar voren te stappen. Natuurlijk is dat ontzettend spannend, maar ook hierin wanneer je dit meerdere keren doet met je kinderen of bijvoorbeeld in de klas op school, ga je merken dat een kind zich steeds prettiger voelt binnen de situatie en zich hier ook naar gaat gedragen.

Het is van belang dat de sociale ontwikkeling van een kind op jonge leeftijd al gestimuleerd wordt, door aan te moedigen om samen te spelen, activiteiten op te zetten om samen met de groep te doen en het kind zich thuis te laten voelen. Hier heeft het kind baat bij op latere leeftijd. Uit onderzoeken is gebleken dat wanneer een kind op jonge leeftijd sociaal gedrag vertoont, dit op latere leeftijd zal doorzetten. Daar tegenover staat, wanneer op jonge leeftijd de ontwikkeling van het kind weinig tot niet gestimuleerd wordt, het kind op volwassen leeftijd het lastig vind om contact met anderen te maken en te behouden.

Start daarom laagdrempelig met het zingen van liedjes, samen muziek maken met instrumenten of in groepjes uiteen gaan (oudere kinderen) en hen een dansje laten bedenken bijvoorbeeld.

Er zijn veel manieren om hier vorm aan te geven. Heb jij na het lezen van dit artikel een idee hoe je de sociale ontwikkeling doormiddel van muziek kunt stimuleren? Deel het met mij, want ik ben altijd opzoek naar nieuwe ideeën om toe te passen in de praktijk. 

Liefs,

Priscilla

Muziek en het brein

Misschien heb je er wel al eens van gehoord. In je hersenen ontstaan er gedurende je leven veel verschillende verbindingen, iedere verbinding heeft een betekenis en functie. In deze tijd van thuiswerken, minder tot geen contact met familie, vrienden en collega’s, wat helpt jou in deze tijd om toch door te gaan en de hoop en oog op de toekomst niet te verliezen? Uit onderzoek blijkt dat muziek hier een grote rol in speelt. Muziek is misschien wel het meest krachtige middel dat ik één keer de hersen volledig activeert. Heb je er wel eens bij stil gestaan waarom een bepaald liedje je blij, verdrietig of rustig maakt? Interessant om daar eens verder op in te gaan…

Hoe het dan precies zit met het effect van muziek op de hersenen, daar wordt nog onderzoek naar gedaan. Wat wel een bekend gegeven is dat door het horen van muziek, door het zelfs alleen al denken aan muziek of een bepaald ritme, worden verschillende delen van de hersenen geactiveerd. Hiermee kun je een bepaalde stemming oproepen. Veelal is het dat je bij het horen van een bepaald nummer je hiermee een situatie die je hebt meegemaakt hiermee associeert. Dit kan een positieve of minder positieve ervaring zijn, denk aan een bruiloft, de geboorte van een kind, een eerste ontmoeting met je geliefde, maar ook het overlijden van een dierbare of herinneringen uit het verleden. Doordat je naar muziek luistert worden meteen vele delen van het brein aan het werk gezet en hierdoor leg je associaties en komen er emoties los. Hierin kan het ook zijn dat het gedeelte van de hersenen waarin het motorische gedeelte getriggerd wordt, ook gaat werken. Denk maar eens aan een nummer waar je erg blij van wordt en eigenlijk al begint te bewegen wanneer je alleen al aan dit nummer denkt. Ik heb dit heel sterk met nummer waarvan ik, toen ik jonger was, tijdens dansles op leerde dansen. Bij mij roept dit het gevoel op van toen ik in  de danszaal stond of in een theater. Ook zijn er voor mij bepaalde nummers die mij doen denken aan mijn opa en oma die helaas beide overleden zijn. Liedjes waar ik samen met hen naar luisterde of liedjes die werden gedraaid tijdens de dienst bij de uitvaart. Het grappige in deze situatie is dat het voor mij zowel blijheid als verdriet symboliseert. Blijheid omdat ik terug denk aan de momenten samen, verdriet omdat ik weet dat er levensgebeurtenissen zijn die zij helaas niet mee zullen maken, maar waar ik hen graag bij had willen hebben.

In onderzoeken wordt gekeken wat het effect van muziek kan zijn bij bijvoorbeeld depressie, bepaalde ontwikkelstoornissen en of het van toegevoegde waarde kan zijn om bepaalde interventies te ontwikkelen waarbij muziek een centrale rol kan gaan spelen. Het is echter te vroeg om te zeggen wat hier de effecten daadwerkelijk van kunnen zijn, meer onderzoek is nodig en zal uitwijzen welk effect muziek daadwerkelijk kan hebben. Wat wel vaststaat is dat van het ongeboren kind tot aan de oudere mens muziek altijd, op welke manier ook, een rol zal spelen. Daarom is het van belang deel te maken van de opvoeding en kinderen hiermee op te laten groeien.

Deze blog wil ik afsluiten met een uitdaging voor jullie: Zet de komende week, iedere dag de radio 2-3 uurtjes per dag aan wanneer de kinderen ook thuis zijn. Wat merk je aan de kinderen? Vinden zij het prettig of juist niet? Hoe reageer jij hierop en welk gedrag vertonen de kinderen? Ik ben heel benieuwd naar jullie bevindingen! Laat je het weten?

Liefs,

Priscilla

Muziek en taal

Door het luisteren naar muziek leren kinderen iedere dag weer nieuwe klanken en woorden. Lees zeker dit hele artikel, want aan het einde heb ik weer een verrassing voor jullie!

Regelmatig wordt mij gevraagd: ‘Is het raadzaam om wanneer een kind net geboren is al kennis te laten maken met muziek en hoe doe ik dit dan?’ Als je er nu eens over nadenkt, eigenlijk doe je dit al onbewust. Bij de meeste mensen staat de radio of Spotify wel aan. Misschien niet iedere dag, maar er zijn dagen dat dit wel zo is. Wanneer een kind nog een baby is zal het zich vooral focussen op de klanken die hij hoort en nog geen connectie maken met taal en woorden. Toch is deze eerste fase van het leren kennen van klanken erg belangrijk voor het leren spreken op een latere leeftijd. Wanneer kinderen ouder woorden gaan zij steeds meer woorden leren. Eerst is dit nog brabbelen, daarna ga je losse woorden verstaan en weer daarna gaat een kind leren dat woorden samen een zin kunnen maken. In het begin plakt een kind vooral woorden aan elkaar, naar mate zij ouder worden leren zij dat het niet alleen gaat om woorden achter elkaar zetten, maar ook hoe een zin opgebouwd is.

Muziek is hierin belangrijk, want door muziek leren kinderen steeds weer nieuwe woorden. De reden dat kinderen liedjes vaak meerdere keren achter elkaar willen horen (ook al vinden wij dit misschien niet zo leuk ? ) is omdat zij steeds weer willen leren. Dit gaat op jonge leeftijd nog onbewust, naar mate kinderen ouder worden gaan zij naar de tekst luisteren en willen zij de woorden leren kennen. Je kunt je voorstellen dat niet alleen het horen van muziek hier van belang is, maar ook het samen zingen van liedjes. Hierin kun je klein beginnen met korte liedjes en dit langzaam opbouwen en meegaan met waar jij denkt dat het kind aan toe is. Besef je ook dat een kind een liedje meerdere keren moet horen voordat hij de klanken tot zich neemt en totdat hij de tekst ook nog eens in zich op kan nemen. Wanneer je dit eenmaal weet, begrijp je ook waarom kinderen liedjes meerdere keren achter elkaar willen horen. Voorbeelden van liedjes zijn: klap eens in je handjes, in de mannenschijn, met de vingertjes enz. Ik heb een muziekboekje samengesteld per leeftijd welke liedjes je kunt zingen om te kijken hoe het kind hierop reageert. In dit muziek boekje leg ik ook uit welke woorden het kind leert me ongeveer welke leeftijd. Heb je hier interesse in? Laat het mij dan weten, dan stuur ik het je toe! ?

Liefs,

Priscilla